-Kolaylaştırılmış Şafiî Fıkhı-
TAHÂRET KİTABI
Rahmân ve Rahîm olan Allâh’ın ismiyle. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allâh’a mahsustur. O’na hamd eder, O’ndan yardım ve mağfiret dileriz. Nefislerimizin şerrinden ve amellerimizin kötülüğünden O’na sığınırız. O’nun hidâyete erdirdiğini hiç kimse saptıramaz, saptırdığını ise hiç kimse hidâyete erdiremez. Şehâdet ederim ki, Allâh’tan başka ibâdete lâyık hiçbir ilâh yoktur. Ve yine şehâdet ederim ki, Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem O’nun kulu ve Rasûlüdür… Bundan sonra:
***
GUSÜL (BOY ABDESTİ) HÜKÜMLERİ
Guslün Tanımı
Gusül, belirli bir niyet ile bütün bedene temiz ve temizleyici su akıtmaktır.
Guslü Farz Kılan Sebepler
Guslü gerektiren sebepler altıdır; bunların üçü erkek ve kadın arasında ortak, üçü ise kadınlara mahsustur.
Erkek ve kadın arasında ortak olan üç sebep şunlardır:
1. Cinsel ilişki (iltikâü’l-hitâneyn): Menî gelmese bile erkeklik uzvunun sünnet yerinin tamamının ön yola girmesiyle her iki tarafa da gusül farz olur. Haram olmakla birlikte arka yola girmesiyle de yine gusül farz olur.
2. Menînin çıkması: İster uyanıkken ister uykuda ihtilâm olarak, ister şehvetle ister şehvetsiz olsun, kişinin kendi menîsinin dışarı çıkmasıyla mutemed görüşe göre gusül farz olur. Mezhep içindeki mukâbil bir veche göre ise hastalık veya darbe sebebiyle tamamen şehvetsiz çıkan menî guslü gerektirmez, sadece abdesti bozar.
Menî üç alâmetten biriyle bilinir:
(a) Fışkırarak ve şehvetle çıkması ve çıktıktan sonra şehvetin kırılması,
(b) Yaş iken hamur veya hurma çiçeği kokusuna, kuru iken yumurta akı kokusuna benzemesi,
(c) Kalın ve beyazımsı olması.
3. Ölüm: Şehîd dışında vefat eden her Müslümanın yıkanması -hayattaki Müslümanlar üzerine kifâye olarak- farzdır.
Kadınlara mahsus olan üç sebep ise şunlardır:
4. Hayız (âdet) kanının kesilmesi.
5. Nifas (loğusalık) kanının kesilmesi.
6. Doğum yapmak (vilâdet): Kan gelmese yani kuru doğum olsa veya çocuk düşük olsa bile doğum yapmakla mutemed görüşe göre gusül farz olur. Mmezhep içindeki diğer bir veche göre ise kan gelmeyen kuru doğumda gusül farz olmaz.
Guslün Farzları (Rükünleri)
Guslün farzı sadece iki (2) tanedir:
1. Niyet etmek: Bedenin ilk yıkanan kısmına su değerken kalben “Cünüplükten (büyük hadesten) temizlenmeye” veya “Gusül farzını edâ etmeye” niyet etmektir.
2. Bütün bedenin dış yüzeyini, saçları, kılları ve altındaki deriyi bir defa yıkamak. Suyun bütün saç ve kılların dibine ve dışına, kulakların görünen kıvrımlarına, göbek çukuruna ve otururken açılan mak’ad ve fercin dış kısmına ulaşması şarttır.
Ağzın ve burnun içini yıkamak; mazmaza ve istinşâk gusülde farz değil, müekked sünnettir.
Örgülü saçların içine su ulaşıyorsa örgüleri çözmek şart değildir; su ulaşmıyorsa çözülmesi farz olur.
Guslün Sünnetleri
Guslün başlıca sünnetleri şunlardır:
(1) Besmele çekmek,
(2) Önce elleri ve bedendeki necâseti menî veya kan bulaşığını yıkamak. Bedende necâset varken tek bir yıkamayla hem necâsetin hem de cünüplüğün kalkacağı İmâm Nevevî ve Remlî’nin tercihidir; İmâm Râfiî ve İbn Hacer el-Heytemî’ye göre ise önce necâsetin yıkanması, ardından gusül için ikinci defa su dökülmesi gerekir,
(3) Gusle başlamadan önce tam bir namaz abdesti almak,
(4) Suyu önce başa üç defa döküp saç diplerini parmaklarla hilâllemek, sonra sağ omuz ve sağ tarafa, sonra sol omuz ve sol tarafa üçer defa dökmek,
(5) Delk yani bedenin her yerini eliyle ovalamak ve kıvrım yerlerine dikkat etmek,
(6) Muvâlât yani ara vermeden yıkamak ve sonunda abdest duâsını okumak.
Cünüp Olan Kimseye Haram Olan Şeyler
Cünüp olan kimseye, abdestsize haram olan dört (4) şeye ilâveten iki (2) şey daha -toplam altı (6) şey- haramdır:
1. Namaz kılmak.
2. Kâbe’yi tavaf etmek.
3. Mushaf’a dokunmak.
4. Mushaf’ı taşımak.
5. Mescidde durmak, oturmak veya mescid içinde gidip gelmek. Ancak mescidin bir kapısından girip durmaksızın diğer kapısından geçmek câizdir.
6. Kur’ân-ı Kerîm okumak. Cünüp kimsenin Kur’ân okuma kastıyla bir âyet veya bir harf bile telaffuz etmesi haramdır. Ancak Kur’ân kastı olmaksızın zikir, duâ, senâ veya korunma niyetiyle “Besmele”, “Elhamdülillâh” veya “Rabbenâ âtinâ” gibi Kur’ân’da geçen duâ âyetlerini söylemesi câizdir; kalbinden geçirmesi veya Mushaf’a gözüyle bakması da haram değildir.
Kendileri İçin Gusletmek Sünnet Olan Durumlar
Başlıca on yedi durumda gusletmek sünnettir:
(1) Cumâ namazına gidecek kimseye,
(2) Ramazan ve Kurban Bayramı günlerinde -fecirden veya gece yarısından itibaren-,
(3) Yağmur duâsı (İstiskâ) namazı için,
(4-5) Güneş ve ay tutulması namazları için,
(6) Ölüyü yıkadıktan sonra,
(7) Kâfirin Müslüman olmasında -kâfir iken cünüp olmuşsa gusletmesi vâcibtir-,
(8) Deli ve baygının ayılmasında,
(9) Hac veya umre için ihrama girerken,
(10) Mekke-i Mükerreme’ye girerken,
(11) Arafat’ta vakfe için,
(12) Müzdelife’de gecelemek için,
(13) Teşrîk günlerinde her gün cemrelere taş atmak için,
(14) Tavaf için,
(15) Medîne-i Münevvere’ye girerken,
(16) Hacamat yaptırdıktan sonra,
(17) Hamama girdikten sonra.
***
Hamd âlemlerin rabbi olan Allâh’a mahsustur. Salât ve selâm yaratılmışların en hayırlısı Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem’in, âlinin ve ashâbının üzerine olsun.
Rabbinin rahmetine muhtaç kul,
Kaan Sâlih.
