-Kolaylaştırılmış Şafiî Fıkhı-
TAHÂRET KİTABI
Rahmân ve Rahîm olan Allâh’ın ismiyle. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allâh’a mahsustur. O’na hamd eder, O’ndan yardım ve mağfiret dileriz. Nefislerimizin şerrinden ve amellerimizin kötülüğünden O’na sığınırız. O’nun hidâyete erdirdiğini hiç kimse saptıramaz, saptırdığını ise hiç kimse hidâyete erdiremez. Şehâdet ederim ki, Allâh’tan başka ibâdete lâyık hiçbir ilâh yoktur. Ve yine şehâdet ederim ki, Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem O’nun kulu ve Rasûlüdür… Bundan sonra:
***
ABDESTİ BOZAN ŞEYLER VE ABDESTSİZ HARAM OLANLAR
Abdesti Bozan Şeyler
Abdesti bozan şeyler dört (4) tanedir. Bunlar:
1. Ön ve arka yoldan yani kubül ve dübürden kişinin kendi menîsi dışında herhangi bir şeyin çıkması. Çıkan şeyin idrar, dışkı, yel, kan, mezî, vedî veya yutulan bir taş, kurtçuk gibi mutâd veya gayr-i mutâd, yaş veya kuru olması arasında fark yoktur; tamamı abdesti bozar.
Ancak kişinin kendi menîsinin çıkması guslü gerektirdiği için abdesti bozmaz. Meselâ oturduğu yerde oturağını yere tam yerleştirerek uyuyan kimseden ihtilâm yoluyla menî gelse, gusletmesi farz olur fakat abdesti bozulmuş sayılmaz.
Ön ve arka yol dışındaki bir yerden; burundan, diş etinden veya yaradan çıkan kan, irin ve ağız dolusu da olsa kusmuk ise abdesti bozmaz, sadece necis olduğu için yıkanır.
2. Mak’adını yani oturak yerini yere iyice yerleştirmeden uyumak veya uyku dışında bir sebeple aklı kaybetmek. Delilik, baygınlık, sarhoşluk veya ilaç etkisiyle aklın gitmesi her hâlükârda abdesti bozar.
Uykuya gelince: Yan yatarak, sırtüstü uzanarak, ayakta veya rükû ya da secde hâlinde uyumak abdesti bozar. Ancak oturağını yere veya bineğe aralık kalmayacak şekilde iyice yerleştirerek; mütemekkinen oturan kimsenin uyuması mutemed görüşe göre abdesti bozmaz. Mezhep içindeki mukâbil bir kavle göre ise uyku her hâlükârda abdesti bozar; bu sebeple oturarak uyuyanın da ihtilâftan çıkmak için abdest alması müstehâbtır.
3. Arada bir engel, örtü veya elbise olmaksızın, şehvet çağına ulaşmış ve mahrem olmayan karşı cinsten bir kimsenin; erkeğin kadına, kadının da erkeğe tenlerinin birbirine değmesi (lems).
Mezhepte mutemed görüşe göre burada dokunan (lâmis) ile dokunulanın (melmûs) her ikisinin de abdesti bozulur; şehvet bulunsun veya bulunmasın, kasten veya unutarak ya da zorla olsun hüküm değişmez. İmâm Şâfiî’nin kavl-i cedîdine ve İmâm Müzenî’nin tercihine göre ise yalnız dokunanın abdesti bozulur, kendisine dokunulanın abdesti bozulmaz; ayrıca İbn Süreyc’den bir veche göre şehvetsiz dokunmak abdesti bozmaz.
Ancak şu durumlarda dokunmakla abdest bozulmaz:
(a) Dokunulanın nesep, süt veya sıhriyet yani kayınlık yoluyla ebedî mahrem olması,
(b) Dokunulan çocuğun henüz şehvet duyulmayacak kadar küçük olması,
(c) Tene değil de saç, kıl, diş ve tırnak üzerine dokunulması,
(d) Arada ince de olsa bir bez veya eldiven gibi engel bulunması.
4. İnsan tenâsül uzvuna; ferce ya da zekere veya dübür (mak’ad) halkasına elin avuç içiyle veya parmakların iç kısmıyla arada engel olmaksızın dokunmak.
Mezhepte mutemed olan kavl-i cedîde göre kişinin kendi uzvuna veya başkasının, küçük çocuğun hatta ölünün bile ön veya arka uzvuna avuç içiyle dokunması dokunanın abdestini bozar. Kavl-i kadîme göre ise dübür halkasına dokunmak abdesti bozmaz; yine mezhep içindeki bir veche göre küçük çocuğun fercine dokunmak abdesti bozmaz.
Elin sırtıyla, yan kenarlarıyla veya parmak uçlarının sırt kısmıyla dokunmak ise abdesti bozmaz; yine yumurtalıklara, kasık ve kaba etlere dokunmak da abdesti bozmaz.
Abdestsiz Olan Kimseye Haram Olan Şeyler
Abdestsiz olan kimseye dört (4) şey haramdır:
1. Namaz kılmak. Farz, nâfile, cenâze namazı ile tilâvet ve şükür secdesi dâhildir.
2. Kâbe’yi farz veya nâfile tavaf olarak tavaf etmek.
3. Mushaf-ı Şerîf’e yani Kur’ân-ı Kerîm’in yazılarına, sayfa kenarlarına, cildine ve içinde Mushaf bulunan kılıf ya da kutuya el veya bedenin herhangi bir yeriyle dokunmak.
4. Mushaf-ı Şerîf’i taşımak. Ancak bir ticâret eşyâsı veya ev eşyâsı içinde -asıl kastı eşyayı taşımak olmak şartıyla- Mushaf’ı taşımak, Kur’ân âyetlerinden daha fazla tefsir metni içeren tefsir kitaplarını taşımak ve ders çalışmak veya ezber yapmak maksadıyla mümeyyiz çocuğun Mushaf’a dokunup taşıması câizdir.
5. Abdestsiz kimsenin Mushaf’a dokunmadan ezberden veya bakarak Kur’ân okuması ise câizdir.
***
Hamd âlemlerin rabbi olan Allâh’a mahsustur. Salât ve selâm yaratılmışların en hayırlısı Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem’in, âlinin ve ashâbının üzerine olsun.
Rabbinin rahmetine muhtaç kul,
Kaan Sâlih.
